Wystawa Ruch Tektoniczny

Skały i wzgórza, kamieniołomy i lasy, stal i ceramika – surowy, a zarazem fascynujący krajobraz i bogactwa naturalne Gór Świętokrzyskich. To one ukształtowały powojenną architekturę regionu.

Wystawa Ruch Tektoniczny to świetna okazja by poznać lepiej jeden z najstarszych geologicznie obszarów Europy.

Turyści w województwie świętokrzyskim chętnie odwiedzają miejsca o znaczeniu geologicznym. Region obfituje w bogactwa mineralne – od złóż piaskowców, wapieni oraz rud żelaza, miedzi czy ołowiu po unikatowy krzemień pasiaty. To tutaj odkryto i sklasyfikowano jako najstarsze znane człowiekowi tropy zwierząt lądowych na świecie. Można więc powiedzieć, że wszyscy pochodzimy spod Kielc. Jednak, mało kto wie coś więcej o architekturze regionu.

Ekspozycja w Instytucie Dizajnu to dobra okazja, by poznać to co najciekawsze w świętokrzyskiej architekturze. Od rozpoczętych jeszcze przed II Wojną Światową szpitali i szkół, przez zdobione, socrealistyczne gmachy wznoszone w latach pięćdziesiątych, ogromne osiedla i ekspresjonistyczne konstrukcje późnego modernizmu, powrót do tradycyjnej architektury i historyzmu w latach osiemdziesiątych po współczesne próby czerpania z unikatowych bogactw natury i krajobrazu.

Bogactwo architektury regionu nie wynika z liczby wybitnych budynków, ze znanych nazwisk projektantów czy ze spuścizny ogromnych założeń urbanistycznych. Tym, co w najciekawsze w historii tutejszej architektury, to jej ciągłość, współistnienie z krajobrazem i wykorzystywanie naturalnych bogactw regionu. Czerpanie z tradycyjnych technik, praca w często skomplikowanym terenie i walory krajobrazowe sprawiły, że architektura regionu wykształciła indywidualne cechy, z których dla współczesnych architektów i architektek płynie wielka lekcja pokory, współpracy i szacunku dla bogactw naturalnych i dla tradycji budowlanych Kielecczyzny.

Na wystawie zaprezentowane zostaną w dużej mierze nieznane dotąd obiekty oraz ikoniczne budynki, ilustrowane pięknymi zdjęciami i makietami przygotowanymi przez pracownię ceramiczną Instytutu Dizajnu.

Na wystawie w Instytucie Dizajnu w Kielcach, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki przyjrzy się nieznanej dotąd świętokrzyskiej architekturze. Zostaną pokazane obiekty ikoniczne oraz niepublikowane dotąd dzieła, których budowę przerwał wybuch wojny, kończone tuż po niej, ale też budynki najnowsze, ilustrujące nowy świętokrzyski regionalizm.

Wystawę można oglądać od 15.06 do 01.10.2023 w Instytucie Dizajnu w Kielcach.

—
Wystawa towarzysząca ”Tożsamość. 100 lat polskiej architektury”

Tożsamość. 100 lat polskiej architektury to projekt wystawienniczy, w ramach którego przyglądamy się fenomenowi architektonicznemu po 1918 roku na terenie Polski.

Na wystawie możemy poznać efekty badań prowadzonych od 2019 roku. Analizie zostało poddanych pięć miast: Kraków (1918–1939; Sztuka), Warszawa (1939–1956; Władza), Lublin (1956–1970; Społeczeństwo), Poznań (1970–1989; Transfer) i Katowice (1989–2018; Przemiana). By lepiej zdefiniować tożsamość polskiej architektury i urbanistyki przez tożsamości lokalne, wraz z lokalnymi kuratorami, w kolejnych latach przyjrzeliśmy się również Bydgoszczy, Łodzi, Szczecinowi, Gdańsku, Olsztynowi i Radomiu.
Wystawa to efekt dyskusji o zachodzących zmianach w polskiej architekturze i urbanistyce ostatniego stulecia. To okazja nie tylko do promocji polskiej kultury architektonicznej, lecz zachęta do refleksji nad naszym otoczeniem i jakością przestrzeni, w której żyjemy.

—
Książka towarzysząca wystawie

Wystawie towarzyszy nowa książka – przewodnik ”Ruch Tektoniczny”. To pierwsze takie opracowanie na temat świętokrzyskiej architektury. Książka prezentuje architektoniczną różnorodność regionu. Północ, która jest dużo silniej zurbanizowana, jest także bardziej obszernie prezentowana na stronach przewodnika. Znajdziemy w nim dzieła ikoniczne, takie jak na przykład dworzec autobusowy w Kielcach czy huta w Sandomierzu, jednak wśród opisywanych budynków są również te pozbawione cech wybitnych – ale stanowiące ważny zapis momentu dziejowego, w którym powstawały.

Autor publikacji: Kacper Kępiński
Redaktorka prowadząca: Karolina Andrzejewska-Batko

—
Organizator: Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki
Współorganizator: Instytut Dizajnu w Kielcach
Kurator naukowy: Prof. dr hab. arch. Bolesław Stelmach
Kurator: Kacper Kępiński
Architektura wystawy: Dominika Janicka, Kacper Kępiński
Identyfikacja wizualna: Katarzyna Nestorowicz
Opracowanie graficzne wystawy: Dariusz Ścisło, Agnieszka Serwicka
Produkcja: Mateusz Włodarek, Katarzyna Domańska
Program towarzyszący: Marta Baranowska, Katarzyna Domańska, Magdalena Storożenko-Polak
Komunikacja: Joanna Krupa, Magdalena Storożenko-Polak, Dominik Witaszczyk, Paula Dulnik
Tłumaczenia: Natalia Raczkowska
Realizacja wystawy: TERPLAN
Makiety: Marta Dachowska
Współpraca: Muzeum Ziemi PAN, Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim
Podziękowania: Karolina Andrzejewska-Batko, Krzysztof Myśliński, Rafał Zamojski, Marcin Bednarczyk

—
Wystawa dofinansowana ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.